Köpeklerde zeka

Köpeklerde zeka

 

 

Hepimizin bildiği gibi köpekler çok zeki hayvanlardır.Ne var ki aynı insanlarda olduğu gibi zeka düzeyi köpekten      köpeğe değişir.Irk faktörü de zeka seviyesinde rol oynar. Bazı ırkların diğerlerinden zeki olduğu yapılan                       araştırmalarla belirlenmiştir. Doğru eğitimin de köpeklerin zekasını geliştirdiği bir gerçektir. Özellikle  köpek        sahipleri köpeklerinin zeka seviyesini merak etmekten kendilerini alamıyorlar.Köpek zekasını  anlamak ve ölçmek

üzere bir çok bilimsel çalışma yapılmaktadır ama zeka seviyesini tam anlamıyla belirleyen, bilimselliği kabul

edilmiş net bir test yoktur.Köpeklerin ortalama zekasının 3 yaşında bir çocuğun zekasına eşit olduğu ve yaklaşık        200 kelimeyi anlayabildikleri tespit edilmiştir.Dr.Julia Fishcher ’’daha önceden bilinenler, yeni nesneyi öğrenmek     için bir öncül bağlam oluşturuyor ki, bu da insanların öğrenme güdüsü ile benzerlik gösteriyor’’  demiştir.Dr. Paul Bloom,köpeklerin öğrenmek için kullandıkları bağlamların bağımsız gelişmediğini,sahibi                tarafından güdülenerek ve sınırlandırılmış olduğuna işaret ediyor. Buna göre, köpekler sahibinin işaret etmesi durumunda gösterileni öğreniyor.

 

The Intelligence of Dogs  kitabını yazarı Stanley Coren köpeklerde zekayı 3 ayrı sınıfa ayırmıştır.

Adaptif Zeka(Adaptive Intelligence)— Köpeğin öğrenme ve problem çözme yeteneği ile birlikte kazanabileceği bilgi ve becerilere dayanan zeka tipi. Köpeğin hafızası bunda önemli rol oynar. Irksal özellikler fark yaratsa da, esas belirleyici köpeğin öğrenme kapasitesidir. Adaptif zekası yüksek köpek yeni ilişkileri çabuk öğrenir, iyi bir gözlemcidir, şartlardan ve  sonuçlardan tecrübe edinir.

İçgüdüsel Zeka (Instinctive Intelligence)— Köpeğin genetik kodlarında yer alan, kendi becerileri ile alakalı zekadır.Eğitimin içgüdüsel zeka ile ilgisi yoktur.

Eğitim&İtaat ve Çalışma Zekası(Training & Obedience Intelligence)Doğru eğitim programları köpeğin zekasını geliştirir.Uzman kişiler tarafından eğitilen köpekler zeka testlerinden daha iyi puanlar almaktadır. Kanada’da 200 üretici çiftlik bazında yapılan araştırmada köpek ırklarını çalışma ve itaat zekası olarak değerlendirdiler. Üretici, hakem, eğitmen ve köpek sahiplerinden oluşan 199 kişilik jüri,Border Collie cinsi köpeği 190 oyla en zeki köpek olarak belirledi.Aşağıda köpeklerin zeka seviyelerine göre sıralamasını görebilirsiniz

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1. Border Collie
2. Kaniş
3. Alman Çoban Köpeği
4. Golden Retriever
5. Doberman
5. Shetland Sheep Dog
6. Labrador Retriever
7. Papillon
8.Rottweiller
9. Avustralya Çoban
10. Pemproke Welsh Corgi
11. Cüce Scauntzer
12. English Springer
13. Tervueren
14. Schipperke
15. Collie
16.Alman Kurzzhaar
17.Flat Coated Retriever
18. English Cocker
19. Orta Boy Snautzer
20.Brittany Spaniel
21. Cocker Spaniel
22. Weimaran
23. Malinois
24. Fino
25. Irısh Waterspaniel
26. Vizsla
27. Cardigan Welsh Corgi
28. Cheapeake Bay
29. Retriever Puli
30.Yorkshire Terrier.
31.Dev Snautzer
32. Portuguese Waterdog
33. Airdale Terrier
34.Border Terrier
35.Briard
36. Welsh Springer
37. Manchester Terrier
38. Samoyed
39. Field Spaniel
40. Newfoundland
41. Avustralya Terrier
42. American Staffordshire Terrier
43. Gordon Setter
44.Bearded Collie
45.Cairn Terrier
46.Kerry Blue Terrie
47.Irısh Setter
48.Norveç Elkhound
49.Affenpinscher
50.Silky Terrier
51.Cüce Pincher
52.English Setter
53.Firavun Köpeği
54.Clımber Spaniel
55.Norwich Terrier
56.Dalmaçyalı
57.Soft Coated Wheaten Terrier
58. Bedlington Terrier
59. Curly Coated Retriever
60. Irısh Wolfshound
61. Kuvasz
62. Saluki
63. Cavalier King Charles
64. Alman Drahthaar
65. Coonhound
66. American Water
67. Sibirya Husky
68. English Toy Spaniel
69. Tibet Spaniel
70. English Foxhound
71. Otterhound
72. American Foxhound
73. Greyhound
74. West Highland White Terrier
75. Boxer
76. Danua
77. Dakel
78. Staffordshire Bull Terrier
79. Malzmut
80. Whippet81. Shar-Pei
82. Drathaar Foxterrier
83. Rhodesian Rigaback
84. Welsh Terrier
85. Boston Terrier
86. Akita-Inu
87. Skye Terrier
88. Norfolk Terrier
89. Sealyham Terrier
90. Mops
91. French Buldog
92. Griffon Burxellois
93. Maltes
94. English Rundoh
95. Chinese Creatested
96. Dandie Dinmont Terrier
97. Tibet Terrier
98. Lakeland Terrier.
99. Old English Sheepdog
100. Pyreneen Dog
101. Scotch Terrier
102. St.Bernard
103. Bullterrier
104. Chihuahua
105. Lahasa Apso
106. Bullmastiff
107.Shih-Tzu
108.Basset
109. Mastiff
110. Beagle
111. Pekinese
112. Bloodhound
113. Barsoi
114. Chow-chow
115. Buldog
116. Basenj
Değerlendirme
1’den 10’a kadar olan sıralamadaki köpek ırkları çalışma ve itaat zekası yönünden en zeki olanlardır.Bu ırklara ait çoğu köpek,yeni komutları beş kez tekrarlandıktan sonra anladıklarını belirtecek fazla tekrara gerek kalmadan bu yeni komutları anımsayacaktır. Sahiplerinin verdiği komutu % 95 veya daha yüksek oranda uyacaklardır. Zekanın bu boyutunda gerçekten de bir numaralar ve deneyimsiz eğiticilerle bile işlerini iyi yapacaklardır.

11’den 26’ya kadar olan sıralamadakiler mükemmel çalışma köpekleridir. Basit komutların öğrenebilmesi için 5 ile 15 tekrar yeterli olacaktır. Komutlara % 85 oranında itaat edecekler, ancak biraz daha zor komutlarda köpeğin itaat etmesi zorlaşabilecektir. Hemen hemen her eğitici, sabırsız ve deneyimsiz olsa bile, bu ırktaki köpeklerle iyi başarılar elde edilebilir.

27’den 39’a kadar olan sıralamadaki köpek türleri, yaklaşık 15 tekrardan sonra komutu kavradıklarını belli etseler de, nispeten iyi bir performans elde etmek için yine de 15-20 tekrar gerekecektir. Genelde % 70 oranında komuta itaat ederler, ama çoğu zaman komut ile tepki arasında belirgin bir gecikme söz konusudur. Sahipleri ile aralarındaki mesafe arttıkça, komuta tepki gösterme oranları düşer hatta bazen hiç itaat etmemeleri de mümkündür. Kararlı olmayan ve deneyimsiz eğiticiler veya sabırsız ve kaba davranış, bu köpeklerin performansını büyük ölçüde etkiler.

40’dan 54’e kadar olan sıralamadakiler, ortalama bir çalışma ve itaat zekasına sahiptir. Öğrenme süresinde ancak 15-20 tekrardan sonra işi kavramaya başlarlar, ama doğru dürüst bir performans için 25-40 tekrar gerekli olacaktır. Bu köpeklere çalışmaları için gerekli zaman verilirse ne yapmaları gerektiğini de iyi bir şekilde hatırlayacaklardır. %50 oranında komuta itaat ederler, ama güvenirliliği büyük oranda çalışmaların tekrarına bağlıdır. Tepki göstermeleri de çok üzün süre alabilir. Bunun dışında bu köpekler sahipleri ile olan mesafeden büyük ölçüde etkilenirler. Sahibi yakında ise köpeğin itaat etme olasılığı daha yüksektir, mesafe arttıkça köpeğin güvenirliği git gide daha da az olur. Eğitim, performans kalitesini çok büyük bir ölçüde etkiler. İyi eğiticiler, bu köpeklerin en başarılı türler gibi görünmesini sağlayabilir ama sabırsız veya beceriksizce davranan biri bu köpekleri düpedüz ziyan edebilir.

55’den 69’a kadar olan sıralamadaki köpek türlerinin çalışma ve itaat zekasını ancak kısıtlı olarak değerlendirebiliriz. Yeni bir komutu kavramak için en küçük bir kıvılcım için 25 tekrar doğru dürüst bir performans elde etmek için ise 40-80 tekrar gerekebilir. Yine de yeni alışkanlıklar pek kalıcı olmayabilir. Sürekli çalışma için bu sık sık olanak verilmez ise, öğrendiklerini unutmuş olabilirler. Ortalama düzeydeki bir eğitim sonucunda bu köpekler ancak % 30 oranında itaat edeceklerdir. O zaman bile ancak sahipleri yakınındayken başarı gösterirler. Bu köpeklerin dikkati sanki hep başka yerdedir ve keyifleri istediği zaman itaat ettiklerini düşünürsünüz. Bu köpeklerin sahipleri çoğu zaman bağırmak zorundadır, çünkü köpek uzakta ise çoğu zaman hiç tepki alamazlar. İlk kez köpek sahibi olmak isteyen bir kişi için bu köpekler hiç de uygun değildir. Deneyimli ve zamanı bol olan, kesin ama şefkatli bir şekilde köpekle çalışan bir eğitici, bu köpeklerin güvenilir bir şeklide itaat etmelerini sağlamak için çok çaba göstermek zorundadır.

70’den 79’a kadar olanlar en zor ırklar olarak değerlendirilebilir. En düşük çalışma ve itaat zekasını göstermektedirler. Temel itaat eğitiminde, kendilerinden ne beklendiğine dair en ufak bir anlayış elde edebilmeleri için 30-40 tekrara gereksinim duyarlar. Bu köpeklerde belirli oranda bir güvenirlik elde etmek için 100’ün üzerinde tekrar gerektiği durumlar hiç de olağandışı değildir. Yine de köpeklerin performansı ağır ve düzensizdir. Çalışmalar sürekli olarak yenilenmelidir, aksi takdirde her şey unuturlar. İtaat oranı % 25’in altındadır ve tepki göstermeleri de oldukça yavaştır. Ortalama düzeydeki eğitici bu türlerle çalışmaktan kısa sürede usanacaktır ama yetenekli eğiticiler bile bu köpeklerle çalıştıklarında kendi yetenekleri konusunda şüpheye düşebilirler.

İlla köpeğimin zekasını öğrenmeliyim diyorsanız

 

Köpekler için Zeka Testi—Kathy Coon-(Epsilon Yayınevi ) kitabından faydalanabilirsiniz.

Herkes köpeğinin zeki olması ister. Evinizde beslediğiniz dostunuzun ne kadar zeki olduğunu merak ediyorsanız sunduğumuz testleri uygulayabilirsiniz.
Her anne ve babanın kendi çocuğunun çok zeki olduğunu düşünmesi artık alışıla gelmiş bir şey olsa da kedi ve köpek sahiplerinde de bu durum çok değişmez. Her pet sahibi de kendi köpeğinin diğerlerinden çok farklı olduğunu düşünür ve bunu anlata anlata bitiremez. Bazen bir başkasının yaptığı akıllıca hareketleri gıptayla seyredip hiç belli etmeden hafif kıskanma moduna girdikleri de vakiidir.

Köpeğinizin zekası bebeklik döneminde gelişmeye başlar. Onunla ilgilenmek sabırla yaptığı yanlışları düzeltmek hatta yeni şeyler öğretmek için çaba harcamak gerekir. Köpeğiniz tek başına sadece zevk aldığı şeyleri ve ona zarar verecek tehlikeleri öğrenir. Siz ona doğru bir eğitim veremezseniz onunla geçecek  uzun yıllar  size mutluluktan daha çok eziyet getirir. Minik dostlarınız için açılan onlarca eğitim yuvaları bulunuyor ve buralarda onlara çiş eğitiminden itaat eğitimine, ona verilen bir emaneti korumadan sizleri korumaya kadar bir çok eğitim verilir. Tabii ki bu eğitim eğitmenlerin uygun gördüğü yaşlarda başlar. Öğrenmenin yaşı olmamasına rağmen eğitim yaşı köpeğinizin ırkına mizacına ve sizinle birlikteyken verdiği tepkire göre belirlenir. Genelde bir kural olmamakla birlikte 8 aylık yaş ideal eğitim yaşıdır.

Evde test yapmak mümkün

Köpeğinizin zekasını çok küçük, hemen hepimizin evimizde yapacağı basit testlerle değerlendirebilirsiniz. Bu testler çok belirgin kurallarla birbirleri ile örtüşmese de genelde köpek sahiplerine kabaca bilgi verir. Uygulanacak zeka testleri ile hem siz köpeğinizi daha yakından tanıyacak hem de köpeğiniz içinde eğlenceli dakikalar hazırlayacaksınız. Bunlar birer oyun olmakla birlikte testi geçenlerin sahipleri işte o zaman benim köpeğim çok akıllı böbürlenmesini hak etmiş olacaklar.Testimiz için 3 tane kap ve birkaç ödül bisküvisi boş bir ayakkabı kutusu plaj havlusu sandalye ve oyun topu  gerekiyor. Bu test uygulanırken köpeğinizin stressiz bir ortamda olması gerekir.

TEST 1: Önce bisküvi köpeğinize gösterilir köpek sizden 1 metre ileride bir başkası tarafından tutulur bisküvi kaplardan birinin altına saklanır ve köpeğiniz serbest bırakılır köpeğinizin direkt olarak sizin bisküviyi sakladığınız kabı bulması beklenir. Eğer başka bir kaba yönelirse kaybetmiş demektir: Bu birkaç kez farklı kaplara bisküvi saklanarak tekrarlanır eğer bunları geçmişse köpeğiniz testi %25 tamamladı demektir.

TEST 2: Ayakkabı kutusuna bisküvi konur ve hafif sallanarak köpeğinizin adeta iştahı kabarılır ve kutu uzakça bir yere bırakılır bu testte beklenen tepki serbest bırakılan köpeğin hiç bir şeye yönelmeden direkt olarak kutuya gitmesi beklenmelidir. Eğer başka bir yere yönelirse çabuk unutan bir yapısı var demektir.

TEST 3: Köpeğinizi alışık olduğu topla birkaç kez uzağa atılıp getirmesi beklenir ve her getirmesinde bir ödül verilir köpeğiniz bir başkası tarafından tutulur sandalyenin ayakları arasından top yavaşça birkaç kez yuvarlanır topun sandalye altından geçişi ve diğer ayakların ardından yuvarlanışı izlettirilir. Daha sonra top yuvarlanır ve sandalyenin altından geçerken köpeğiniz serbest bırakılır eğer köpeğiniz ayaklarından geçmeye çalışırsa kaybetti demektir. Çünkü burada yapması beklenen topu sandalyeyi dolaşarak yakalaması.

TEST 4: Köpeğiniz yine topla oynatılır oyunun en heyecanlı yerinde birkaç metre uzakta iki kişi tarafından havlu gergince tutulur ve top havluyu geçecek şekilde arka tarafına aşırılır. Köpeğinizin havluyu atlayarak ya da altından geçerek yakalaması beklenir. Bu sırada havlu yüksekliği minik dostumuzun boyuna göre ayarlanmalıdır. Eğer gidip havluya çarptığını gözlemlerseniz bu onun çok eğitime ihtiyacı olduğunun bir belgesidir. Havlu önünde bekleyip havlaması cesaretsiz olduğunu gösterir.

 

 

Paylaş

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir